لە بارەی من

کامیل ئەحمەدی – توێژەر له بواری منداڵان، ڕەگەزێتی و کەمینەکان

ئایا حەزتان له ئێتنۆگڕافی و مرۆڤ‌ناسی / خەڵکناسیی کۆمەڵایەتییە؟ ئایا حەزتان لێیه سەبارەت به کەلتووری خۆجێیی، کۆمەڵگا، شوناس و ئێتنیکایەتیی ئێرانی، کوردستان و هتد زیانیاریی زیاتر وەدەست بێنن؟ ئایا هۆگری توێژینەوەی مەیدانی سەبارەت به کاری منداڵان، ڕەگەزێتی و ئەو گرووپه ئێتنیکی و ناهاوسانانەن که لەم ناوچەدا ژیان به سەر دەبەن و بارێکی قورسیان له کۆڵ ناوه؟ ئەگەر وایه، سەبارەت بەم بوارانه له ماڵپەڕی کامیل ئەحمەدی زۆر بە ئاسانی کتێب و لێکۆڵینەوەی پڕبایەخترتان وەدەست دەکەوێت.

کامیل ئەحمەدی، لە پێناو گۆڕانکاری و بەتواناکردن زانستە پسپۆڕی و خزمەتگوزارییه ڕاوێژکارییەکەی هەمیشه بۆ یاسادانەران، بەرناوه کۆچبەری و کەلتوورییەکان و بەتایبەت کۆمەڵگا زانستی و مەدەنییەکان دەخاته ڕوو. ئەو و گرووپه پسپۆڕە لێکۆڵینەوە مەیدانی و زانستییەکەی، له لێکۆڵینەوەکاندا سەرنجێکی تایبەتیان خستۆته سەر کەمینه بێبەشەکانی وەکوو منداڵانی کار، ڕەگەزێتی و ناهاوسانان (LGBT) و هەروەها پرسی شوناس و ئێتنیکایەتی و ئەو گرووپه کەمینانەی که ڕادەی سوودمەندبوونیان له سامان و دەسەڵات و خوێندەواری له ئاستێکی ئەوتۆدا نین.

ئێتنیکه کان له ئاستی بەربڵاودا دەناسرێن

کامیل ئەحمەدی توێژەر و خەڵکناس، له بنەماڵەیەکی کورد له دایک بووه و هەر له هەڕەتی منداڵییەوه له ناو دڵی پانتای سەختگیرانەی کەمینەکان له ئێران ئەزموونی ژیاوی تایبەتی به تاقی کردووەتەوه. ناوبراو لەدایکبووی شاری نەغەدەیه که دەکەوێته دەڤەرێک به ناوی موکریان که له نزیک سنوورەکانی عێراق و تورکیایه، ئەو شوێنەی که به شێوەی تایبەت ماوەیەکی دوور و درێژ تێکهەڵچوونه ناوخۆییەکان خەست بوون. ناوبراو که له شۆڕشی کۆماری ئیسلامیی 1357ـی هەتاوی، جەنگی ئێران و عێڕاق و گرژییه ناوخۆییەکان بە هۆی زەختی جوگرافی، ئەزموون و ڕاهێنانێکی ناساز و ئاوێتەی بەرکەوت. چارەنووسی ئەوه بوو که له دەرەوەی ئێران خوێندنی باڵا تەواو بکا و له تەمەنی گەنجێتیدا بەرەو بریتانیا کۆچ بکات. ناوبراو له زانکۆی ڕاگەیاندنی لەندەن بکالۆریۆسی چاپ و بڵاوکردنەوەی وەرگرت و ماستەری خەڵکناسیی کۆمەڵایەتی و ئێتنۆگڕافیی وێنەیی له زانکۆی کێنت له کانتەربەری وەرگرت و خولە پسپۆڕییەکانی شێوازی لێکۆڵینەوه، ئاشتیی بەردەوام و سیاسەت له خۆرهەڵاتی ناڤینی له هەر دوو زانکۆی ئابووری و بێربەکی لەندەن بینی. زانیارییه بەربڵاوەکانی سەبارەت به نۆڕمه کەلتوورییەکانی خۆرهەڵاتی ناڤین و هەندێ لەو بابەتانەی که کەمتر ئاوڕیان لێ دراوەتەوه وەکوو داپەڕە نەریتییه خەسارەتبەخشەکانی وەکوو خەتەنەی ژنان، هاوسەرگیریی منداڵان، خەتەنەی پیاوان، سیغەی مەحرەمێتی (مسیار) و بابەتە تابۆکانی وەکوو هاوسەرگیریی سپی و ناهاوسانێتی، بۆته بناغە و بنەمای نووسینی چەندین کتێب و وتار، لێکۆڵینەوه و دێکۆمێنت له مەڕ ئێران و دیکەی وڵاتان و بڵاو کراونەتەوە.

توێژینەوه و بەرهەمەکانی کامیل ئەحمەدی

کامیل ئەحمەدی بەردەوام خەریکی توێژینەوه و لێکۆڵینەوه بۆ ئامادەکردنی بەرهەمی نوێتره. بەرهەمەکانی بریتین لە: نووسینی یەکەمین ڕێنوێنیی سەفەر له کوردستانی تورکیا (باکووری کوردستان)، قەتڵی ناوووسی له عێڕاق و کوردستان، کۆمەڵە توێژینەوەی پەیوەندیدار به خەسارەتە کۆمەڵایەتییەکان و نەریته خەسارەتبەخشەکان و لێکۆڵینەوە ئاکادیمییەکان، وتاری چاپکراو له گۆڤاره نێونەتەوەییەکان، دیکۆمێنتار و کتێبگەلێک سەبارەت به ئێران و دیکەی ناوچەکان. لێرەدا کورتەیەک له دەستکەوتەکانی بەڕێزیان تاوتوێ دەکەین:

ماڵێک به درگای ئاواڵاوه:

ئەم کتێبه له ژێر ناوی “ماڵێک به درگای ئاواڵاوه” بابەتێکی تاوتوێ کردووه که له ئێران پێی دەڵێن “هاوسەرگیریی سپی”. توێژەر هاوسەرگیریی کاتیی ژن و پیاو لێک دەداتەوه که لەم ساڵانەی دواییدا پەرەی سەندووه. ناوبراو لەم توێژینەوه مەیدانییەدا کە بەرهەمی دیمانەی بێژومارە سەبارەت به گۆڕانی بەها نۆڕمییەکان و کاریگەرییەکەیان له سەر کۆمەڵگای پیاوسالاردا دەدوێت. ئەم کتێبه هاوژینە گەنجەکان له سەر ئاستی هەر سێ گەورەشاری تاران، مەشهەد و ئیسفەهان شرۆڤە و شی دەکاتەوه.

چیرۆکی شاری قەدەغەکراو

چیرۆکی شاری قەدەغەکراو، لێکۆڵینەوەیەک سەبارەت به ناهاوسانان (لزباین، گەی، دووڕەگەزخوازەکان) له ئێرانه و ئەم حەشیمەتە تاوتوێ و شرۆڤە دەکات. ئەم لێکۆڵینەوه مەیدانییە بەشێک لەو یەکەم توێژینەوانەیە که له ناوخۆی وڵاتدا ئەنجام دراوه و لاپەڕە لە سەر ئەو ئوستووره و گێڕانەوانە هەڵدەداتەوە که ڕوانگەی هەڵەی سەبارەت به ڕەگەزێتی له سەر ئاستی هەر سێ کەلانشاری تاران، مەشهەد و ئیسفەهانی لێ دەکەوێتەوە. ئەم توێژینەوه پتر له 300 دیمانەی ناهاوسان (LGBT) له خۆ دەگرێ و وێنەیەکی بەڕۆژ و ورد له ژیانی کۆمەڵایەتی و تایبەتیی ئەوان دەخاته ڕوو. ئەم توێژینەوه ناوازه ئەم ڕاستییه دڵتەزێنه پیشان دەدا که کەمینەی ناهاوسان له ئێراندا به هۆی یاساگەلێکی سەختگیرانه له چ بارودۆخێکدا ژیان به سەر دەبەن.

زایەڵەی بێدەنگی

ئەم توێژینەوه، سەرنجی بڕیاردەرانی دەوڵەتی و ڕێکخراوه مەدەنییەکان و چالاکڤانانی کۆمەڵایەتی برەو لای پرسی دیاردەی منداڵهاوسەری یان هاوسەرگیریی منداڵان و کاریگەرییه نەرێنییەکانی بۆ سەر کچۆڵەکان و هەندێ له کوڕه کەمتەمەنەکان ڕادەکێشێ کە دەرهاویشتەی هاوسەرگیریی ناوەختە. هەڵبەت ئەم کتێبه به تەنیا لێکۆڵینەوەی پەیوەست به ڕەگەزێتی و گێڕانەوە دڵهەژێنەکانی ئەم منداڵهاوسەرانه نییه. بابەتێکی دیکه که پەیوەندییەکی نەپچڕاوی لەگەڵ ئەم بەرهەمە هەیه، داپەڕ و نەریتگەلێکی مەترسیداری وەکوو خەتەنەی ژنان له بەشە ڕۆژاوایی و باشوورییەکانی وڵاتی ئێرانه که سەرەڕای ئەوەی ڕێژەکەی کەمه بەڵام هێشتا ئەنجام دەدرێت. لێکۆڵینەوەکانی کامیل ئەحمەدی سەبارەت به خەتەنەی ژنان له ئێران له ژێر ناوی “به ناوی نەریت” ناوبانگی جیهانی هەیە. بەدەر له لێکۆڵینەوەکانی سەرەوه، چەندین وتار و کتێبی دیکەی لێ چاپ کراوه که له ماڵپەڕەکەیدا دەست دەکەوێت.

دیکۆمێنتەکان و ئێتنۆگڕافییەکان

خەڵاتەکانی کامیل ئەحمەدی

کامیل ئەحمەدی له بواری مرۆڤ‌ناسیی کۆمەڵایەتی، له سەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی چەندین خەڵاتی وەرگرتووه که ئەم خەڵاتانە بریتین له: خەڵاتی باشترین لێکۆڵینەوەی ئێتنۆگڕافیی مۆزەخانەی ئیستی لەندەن که له ساڵی 2006 پێی بەخشرا. پاش ئەوه خەڵاتی باشترین توێژینەوەی له ڕێکخراوی مزۆپۆتامیا له شاری ئامەدی کوردستانی تورکیا له ساڵی 2009 پێ بەخشرا. له ساڵی 2014، خەڵاتی پسپۆڕیی جیهانی بۆ لێکۆڵینەوەکانی له بواری خەتەنەی ژنان و نەریته خەسارەتبەخشەکانی وەرگرت. سێ ساڵ دواتر، IKRWO له کۆلێژی یاسای لەندەن وەک پێزانین بۆ لێکۆڵینەوەکانی له بواری داپەڕە زیانبەخشە نەریتییەکان به فوکووسخستنه سەر ڕەگەزێتی و منداڵان خەڵاتێکی پێ بەخشی و هەر لەو ساڵەدا به میواندارێتیی زانکۆی جۆرج واشینگتۆن ناوەندی ئاشتیی جیهانی له پۆلێنبەندیی ئەدەبیدا له ڕێوڕەسمێکدا خەڵاتی باشترین بەرهەمی ئەدەبی پێ بەخشی.

بۆ دەستخستنی ئەرشیڤێک له مەڕ دیارده کەلتووری و کۆمەڵایەتییەکانی خۆرهەڵاتی ناڤین و ناوچەکه ماڵپەڕی کامیل ئەحمەدی ڕێنوێنیتان دەکات.
ئایا تامەزرۆی توێژینەوه له بواری خەڵکناسی و نۆڕمه کەلتوورییەکانن؟ ئایا سەبارەت به بابەتەکانی سەرەوە پێویستتان به دەستڕاگەیشتنی ڕاستەخۆ به لێکۆڵینەوه ئاکادیمییەکان و ڕاپۆڕته بەڕۆژەکان هەیه؟ بۆ ڕاوێژ و داڕشتنی پرسیار لەگەڵ کامیل ئەحمەدی تکایه بەم ئادرەسەی ژێرەوه، ئیمەیلی بۆ بنێرن یان ئەوەی که له ماڵپەڕەکەیدا، فۆڕمی پەیوەندی لەگەڵ ئێمه پڕ بکەنەوه.

Kameel.ahmady@gmail.com & ka@kameelahmady.com

بایۆگڕافی

من کامیل ئەحمەدی کە لە بواری مرۆڤ‌ناسی/خەڵکناسی خوێندوومە، و له بارەی بابەتەکانی کەلتووری خۆجێیی، منداڵان و ئافرەتان و مافی کەمینەکان توێژینەوه دەکەم و لەم بوارەشدا پێشینەی چالاکی و پڕۆژەتەوەرم هەیه. خویندنه وی زیاتر…