زایەڵەی بێدەنگی

 توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان له ئێران

An Echo of Silence A Comprehensive Research study on early child Marriage (ESM) in Iran

چاپخانەی فارسی: چاپخانەی شیرازه

ساڵی چاپ: 1396ـی هەتاوی

چاپخانەی ئینگلیزی: Nova publishing, USA -2017

  لینکی کورت کراوی بەرگی کوردی توێژینەوه   لینکی بەرگی PDF کوردی توێژینەوه   لینکی بەرگی PDF فارسی توێژینەوه

  لینکی بەرگی PDF ئینگلیزی توێژینەوه

 

نووسەر له کاتی کارکردن له سەر بابەتی خەتەنەی کچان هەستی به هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان و ئاماری زۆری ئەم دیاردە خەسارەتبەخشه له ئێران کرد. هەر بۆیه توێژینەوەیەکی دوو ساڵەی له بارەی هاوسەرگیریی منداڵان ئەنجام دا و هەوت پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی، ئازەربایجان ڕۆژهەڵات، خووزستان، سیستان و بەلووچستان، ئازەربایجان ڕۆژاوا، هورمزگان و ئیسفەهان به گوێرەی ئاماره فەرمییەکانی وڵات تاوتوێ کرد. ئەنجامی ئەم توێژینەوه به هەر دوو زمانی فارسی و ئینگلیزی بڵاو بۆتەوه.

به پێی پێکهاتەی ئایینیی زاڵ به سەر وڵاتی ئێراندا، دەستپێکردنی یەکەم سووڕی مانگانه وەک سەرەتای تێپەڕین له تافی منداڵییەوه بۆ هەڕەتی گەورەساڵی ڕەچاو دەکرێت. گەیشتن بەم سەرەتای فیزیایی و بایۆلۆژییه به واتای شیاوبوونی کەسەکه بۆ هاوسەرگیری، بە چاوپۆشی له تەمەنی ڕاستەقینه و توانای بەڕێوه بردنی ژیانی ژن و مێردیی کەسەکەیه. ئەگەرچی هاوسەرگیریی پێشوەختە هەم بۆ کچ و هەم بۆ کوڕ به کار دەبرێ، بەڵام ڕاستیی تاڵی کۆمەڵگا پیشاندەری ئەوەیه که لێکەوته و ئاسەوارەکانی دیاردەی منداڵ‌هاوسەری بۆ سەر کچۆڵەکان زۆر زیاتر و مەترسیدارتره. بێ‌گومان سەرمایەگوزاری له سەر کچان، پەرەدان بە سەرمایەی کۆمەڵایەتی و ئابوورییان و دەستەبەریی دەستپێڕاگەیشتنیان به خزمەتگوزاری پەروەرده و تەندروستی هێمایەکی ڕوونه له یەکسانیی ڕەگەزێتی که ڕێ بۆ گەشەی کۆمەڵگا بەهێزترەکان خۆش دەکات. ئەگەرچی بە هۆی نەبوونی توێژینەوەی سەربەخۆ و بایەخدار سەبارەت به منداڵ‌هاوسەری له ئێران، زانیاری کەم لەم بارەوه هەیه، بەڵام به گێڕانەوەی ڕاوێژکاری جێگری یاسایی دەزگای داد ئاماری فەرمی و دەوڵەتی دەرخەری ئەوەیه که ساڵانه 500 بۆ 600 هەزار منداڵ له ئێران هاوسەرگیری دەکەن و تازه ئەوه ئاماری ئەو هاوسەرگیرییانەیه وا به شێوەی فەرمی تۆمار دەکرێن و ئەو کەسانه ناگرێتەوه که له دەرەوەی پرۆسەی فەرمی هاوسەرگیری دەکەن، ئێستا 14 هەزار منداڵ‌بێوەمان له ئێران هەیه و به پێی بەراوردی ڕێکخراوی نەتەوەکان 17 له سەدی کۆی هاوسەرگیرییەکانی ئێران هی ژێر تەمەنی 18 ساڵانه. ئەم ئامارە  17 له سەدی کۆی هاوسەرگیرییەکانی ئێران لە ژێر تەمەنی 18ساڵانە. له ئێراندا هەندێ لەو پیاوانەی که زیاتر له هاوسەرێکیان هەیه هاوسەرگیری خۆیان و هاوسەرگیرییەکانی تەمەنی کەم تۆمار ناکەن و یان به شێوەی نایاسایی به شاراوەیی دەیهێڵنەوه.

ئەم لێکۆڵینەوه گشتگیره بۆ یەکەمین جار هەوڵی شیکاریی و تاوتوێی پەرەسەندنی هاوسەرگیریی منداڵان به پێداگریی له سەر فاکتەرە کۆمەڵایەتی – کلتوورییەکان دەدا که پیشاندەری ئەو نایەکسانییه قووڵ و بنچینەدارانەیە که بۆته هۆی بەردەوامیەتی دیاردەی منداڵ‌هاوسەری له ئێران. هۆکاری زانستیی ئەنجامدانی ئەم توێژینەوه لە پێناو ڕوونکردنەوەی بەڵگه و باوبوونی ئەم کردەوه زیانبەخشه له ئێران و یارمەتیدانی بڕیاردەرانی دەوڵەتیی له فوکووسکردنیان له سەر پشتیوانیی دەستبەجێ له مافه مرۆییەکانی ئەم کەسانەیه.

ئەم کتێبه که هەوڵ و کۆششێکە بۆ پیشاندان و خستنه ڕووی قووڵاییەکانی پرسی منداڵ‌هاوسەری له ئێران، له لایەن چالاکڤانانی مەدەنی، سیاسەتداڕێژەرانی دەوڵەتی و هەندێ له نوێنەرانی پەڕلەمان خرایه بەر تیشکی سەرنج و بوو به زەمینەی خستنه ڕووی پڕۆژە یاسای زیادکردنی لانیکەمی تەمەنی هاوسەرگیریی منداڵان واته چاکسازی له مادەی 1041 یاسای مەدەنی. ئەم پڕۆژە یاسایە ئەگەرچی له ناو پەڕلەمان به خێرایی و به زۆرینەی دەنگ پەسند کرا بەڵام له کومیسیۆنی یاسایی و دادی پەڕلەمان به هاودەنگی ڕەت کرایەوه. ئەنجامەکانی توێژینەوەی هاوسەرگیریی منداڵان و داخوازێتی کۆمەڵگای مەدەنی و داواکاری له پەڕلەمان بۆ چاکسازیی یاسا بووە هۆی دروستبوونی شەپۆلێکی له وشیاری گشتی له کۆمەڵگا به جۆرێک که بۆ ماوەی دوو بۆ سێ ساڵ بوو به هۆی داخوازێتیی جیدیی کۆمەڵگای مەدەنی بۆ قەدەغەکردنی هاوسەرگیریی منداڵان، داخوازییەک که هەتا ئێستاش بەردەوامه.

 

بڵاوکەرەوەی فارسی، کوردی و ئینگلیزی: چاپەمەنیی آوای بوف، دانیمارک 2022 

گووگل پلەی:

دابەزاندن/خوێندنەوەی فایلی فارسیی کتێب لە گووگل پلەی

گووگل بووک:

دابەزاندن/خوێندنەوەی فایلی فارسیی کتێب لە گووگل بووک

 

وتارە پەیوەندیدارەکان:

ماڵێک بە درگای ئاواڵاوه

ژێر جلی شار شیکاری دیاردەی هاوسەرگیری سپی له کەڵان شارەکانی یٔێران

ژوورێک بە درگای ئاواڵاوه: توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت بە هاوسەرگیریی سپی لە ئێران

پێکهێنانی ژیان هاوبەش و بێمافیی ژنان

The Nexus between the Temporary Marriage and Early Child Marriages

Feminization of Poverty-The Cause and Consequence of Early Childhood Marriages in Iran

 

لینکی کڕینی ئەنتەرنێتیی کتێبی:

زایەڵەی بێدەنگی، کامیل ئەحمەدی، چاپخانەی شیرازه

زایەڵەی بێدەنگی، کامیل ئەحمەدی، شهر کتاب آنلاین

زایەڵەی بێدەنگی، کامیل ئەحمەدی، بەرگی ئینگلیزی، چاپخانەی نوا پابلیشر

لینکی پوختەی PDF بەرگی فارسی توێژینەوه

لینکی پوختەی PDF بەرگی ئینگلیزی کتێب

 

دیمانە وێنەییەکان:

بەرناوەی کارناسی میلانی هەشتەم، هاوسەرگیریی منداڵان

کەناڵی من و تو: هاوسەرگیریی منداڵان

وتووێژ لەگەڵ دیدار نیوز: تاوتوێی دیاردەی هاوسەرگیریی منداڵان له دەلاقەی کلتوور و نەریت

ئێران وایر: منداڵان گرنگترین قوربانیانی هاوسەرگیریی کاتی

 

میدیاکان:

اعتماد آنلاین: 17 له سەدی هاوسەرگیرییەکانی وڵان ژێر تەمەنی یاسایین

ڕۆژناوەی شهروند: هاوسەرگیری له منداڵی؛ تەڵاق له مێرمنداڵی

ایرنا: منداڵ‌هاوسەری، ئاواتی منداڵانە له کوشتارگەی دنیای گەورەساڵی

دەنگی ئەمریکا: منداڵ‌هاوسەری له ئێران لەگەڵ زیاد بوونی “قەرزی هاوسەرگیری” چوار قات بووه

ڕۆژناوەی شرق: زیاترین هاوسەرگیریی منداڵان له مەشهەد

کیهان لندن: ترس له ئەنتەرنێت هۆکاری هاوسەرگیریی کچۆڵەکان له ئێران!

رادیو فردا: زیادکردنی تەمەنی هاوسەرگیریی کچان و بەربەسته فیقهییەکانی

بی بی سی: ڕۆژی جیهانیی کچ؛ گفتوگۆ لەگەڵ کامیل ئەحمەدی سەبارەت بە هاوسەرگیریی پێشوەختەی کچان له ئێران

خبرآنلاین: منداڵه بووکەکان، منداڵە زاواکان، مێرمنداڵه تەڵاق‌دراوەکان، توێژینەوەیەک له بارەی هاوسەرگیریی منداڵان / خۆراسان له سەرەوه، ئیسفەهان له خوارەوه

خبر آنلاین: زیاترین هاوسەرگیری له مەشهەد / 18 ملیۆن بنەماڵەی دایک‌سەرپەرشتی له ئێران

رادیو فردا: هاوسەرگیریی پێشوەختە؛ ئەو هاوژینانەی که له منداڵیدا هاوسەرگیری دەکەن

رادیو فردا: بەسەرهاتی بووکه ناباڵقەکان

رادیو فردا: بەڕێوەبەری ڕێکخراوی بێهزیستی: ڕێگری له هاوسەرگیریی منداڵان دەکەین

دەنگی ئەمریکا: هۆشداری سەبارەت به ئاماری زۆری تەڵاقی منداڵان و بوونی هەزاران منداڵ‌بێوه له ئێران

ایسنا: 17 له سەدی هاوسەرگیرییەکان هی کچانی ژێر 18 ساڵه / 14 هەزار منداڵ‌بێوەی ژێر 18 ساڵ له وڵات

هرانا: ڕاپۆڕتی هێرانا له بەڕێوەبردنی کۆڕبەندی هاوسەرگیریی منداڵان له ئەنجومەنی مرۆڤ‌ناسیی زانکۆی تاران

بهار نیوز: هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان؛ ماڵێک له سەر ئاو

هرانا: ڕەواداریی هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان، جۆرێک له منداڵ‌ئازاری

خبر آنلاین: یەک ملوێن منداڵ‌هاوسەر له ئێران و دیارەدی سیغەی منداڵان

ایرنا: پێویستمان به ڕوانینی گشتگیر له یاساکانی پەیوەست به منداڵانه

ایرنا: کوشتنی منداڵی له کوشتارگەی کۆیلایەتیی خێزانی!

ایرنا: توێژەرێک: 35 له سەدی هاوسەرگیرییەکان له خۆراسانی ڕەزەوی هی منداڵانه

ایسنا: “زایەڵەی بێدەنگی” توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختەی له ئێران

ایسنا: گەمە ژیان

ایسنا: له 13 ساڵاندا بنەماڵەکەم به زۆری له کوڕ خاڵەکەم مارەیان کردم …

ایرنا: نەهامەتی توێژەرانی کۆمەڵایەتی له ئێران / بەشی یەکەم

ایرنا: گەندەڵی، ڕانت و باندچییەتی پەلی بۆ کۆمەڵگای زانستیش هاویشتووه / بەشی دوهەم

دویچه وله: له ئێران 14 هەزار منداڵ‌بێوه بوونی هەیه

دویچه وله: نوێنەری پەڕلەمان: دەبێ مشوورێ بۆ کچانی خوازیاری مێرد بخۆین

العربیه: 14 هەزار منداڵ‌بێوەی ژێر تەمەنی 18 ساڵان له ئێران

ایرنا: بۆچی پڕۆژه یاسای قەدەغەی منداڵ‌هاوسەری سەر ناگرێت؟

خبر آنلاین: کچی 15 ساڵه منداڵ نییه / دەبێ مشوورێ بۆ کچانی خوازیاری مێرد بخۆین

ڕۆژناوەی شهروند: هەوڵ له پێناوی چاکسازی له یاسای هاوسەرگیریی کاتی

ڕۆژناوەی همشهری: ئەو ژنە بچووکانە که ماڵئاوایی له قوتابخانه دەکەن

ئێران وایر: منداڵان گرنگترین قوربانیانی هاوسەرگیریی کاتین

بی بی سی: 24 له سەدی هاوسەرگیرییەکانی ئێران هاوسەرگیریی مێرمنداڵانه

بیدار زنی: ناوشیاری ڕێخۆشکەری هاوسەرگیریی منداڵانە

آفتاب یزد: ماره بڕینی کچۆڵەکان له بەرامبەر حەقدەست

ڕۆژناوەی ابتکار: منداڵ‌هاوسەری، منداڵ‌بێوەیی و لەشفرۆشی

هەواڵی آفتاب یزد له کلیپێکی دەنگەشانەدا که تێیدا بانگەشە بۆ منداڵ‌هاوسەری دەکرێت

سلامت نیوز: هەژاری، هۆکاری سەرەکی هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵانه

خانه امن: یەک ملوێن منداڵ‌هاوسەر له ئێران و دیاردەی سیغەی منداڵان

عصر ئێران: 14 هەزار منداڵ‌بێوەی ژێر تەمەنی 18 ساڵان له وڵات / 17 له سەدی هاوسەرگیرییەکان هی کچانی ژێر 18 ساڵه

بیدار زنی: زایەڵەی بێدەنگی: توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان له ئێران / کامیل ئەحمەدی

ڕۆژناوەی قانون: له هەندێ له پارێزگاکاندا ڕووبەڕووی کڕینی تەمەنی منداڵ بووینەتەوە

برنا: هاوسەرگیری لەگەڵ کۆرپەلەی 6 مانگان له زکی دایکیدا!

دنیای اقتصاد: زیاترین ڕێژەی هاوسەرگیریی منداڵان له مەشهەد

چاپخانەی شیرازه: ڕاپۆڕتی سمیناری تاوتوێی هۆکارەکانی سەرهەڵدان و پەرەسەندنی دیاردەی منداڵ‌هاوسەری

ایبنا: گشتاندنی ڕای ڕێبەرانی ئایینی کەمبوونەوەی هاوسەرگیریی منداڵانی لێ دەکەوێتەوه

ایبنا: داتاکانی پەیوەست به هاوسەرگیریی منداڵان له ئێران زۆر کەمه

ئەنجومەنی زانسته سیاسییەکانی ئێران: منداڵ‌هاوسەری؛ ڕیشە، خەسارەت و سیاسەتداڕێژییەکان

دیدارنیوز: ڕاپۆڕتێک له سەر دیاردەی هاوسەرگیری و تەڵاقی منداڵان له ئێران / 14 هەزار منداڵ‌بێوه له وڵات

میدان: هاوسەرگیریی کچانی خوار تەمەن 18 ساڵ؛ 17 له سەدی کۆی هاوسەرگیرییەکانی وڵات

دیدار نیوز: کچ: ژنی خەڵکه!

کیهان نوین: هۆشداریی توێژەرێکی کۆمەڵایەتی به بوونی 14 هەزار منداڵ‌بێوه له ئێران

جمعیت امام علی: زایەڵەی بێدەنگی: توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختە

خبرلند: بڕیاری مەحرەمێتی و هاوسەرگیریی کچان بە واتای دەستدرێژی کردنه سەریانە

سلامت نیوز: هاوسەرگیریی منداڵان بە واتای دەستدرێژی کردنه سەریانە

اصفهان زیبا: ماڵێک له سەر ئاو

هانا خبر: ماڵێک له سەر ئاو

هەواڵدەری آنا: هاوسەرگیریی منداڵانی ژێر تەمەن 13 ساڵ قەدەغەیه

برنا: ماره بڕینی کچۆڵەکان له بەرامبەر حەقدەست

آنا: ئەنجامەکانی یەکەم توێژینەوەی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختە: هاوسەرگیریی له منداڵی؛ تەڵاق له مێرمنداڵی

دیدار نیوز: مێهرەبانی پەڕلەمان بۆ زیادکردنی تەمەنی هاوسەرگیریی منداڵان چاوەڕێی مۆری شۆڕای نگابانە

فرارو: هاوسەرگیری له منداڵی؛ تەڵاق له مێرمنداڵی

وەزارەتی هەرەوەرزی، کار و خۆشگوزەرانی کۆمەڵایەتی: تاوتوێی ڕێکارەکانی پێشگیری هەژاریی منداڵان

بهدخت: سمیناری هۆکارەکانی سەرهەڵدان و پەرەسەندنی منداڵ‌هاوسەری بەڕێوه چوو

حامیان جامعه مدنی: ڕاپۆڕتێک له سەر ئەنجامه سەرەتاییەکانی توێژینەوەی گشتگیر سەبارەت به هاوسەرگیریی پێشوەختەی منداڵان له سەر ئاستی 7 پارێزگای ئێران هاوسەرگیری له منداڵی؛ تەڵاق له مێرمنداڵی

شهر آرا آنلاین: منداڵانی بێوه له هاوسەرگیریی دووهەمیشدا مافی هەڵبژاردنیان نییه

بی ‌کودکی: ڕاپۆڕتی هرانا له بەڕێوەبردنی کۆڕبەندی هاوسەرگیریی منداڵان له ئەنجومەنی مرۆڤ‌ناسیی زانکۆی تاران

ڕۆژناوەی اطلاعات: بێوه ناباڵقەکان

ئێران گلوبال: هاوسەرگیریی منداڵان له ئێران له ڕوانگەی ئامار و ژمارەکانەوه

اسپادانا خبر: هەڵکشانی 30 له سەدی هاوسەرگیریی منداڵانی ئێرانی له درێژەی سێ ساڵ

 

فایله دەنگییەکان:

فایلی دەنگی کتێبی زایەڵەی بێدەنگی

زیادکردنی تەمەنی هاوسەرگیری کچان و بەربەسته فیقهییەکان

هاوسەرگیریی پێشوەختە

هاوسەرگیریی کچۆڵەکان: کاتێک که هیچ یاسایەک ڕێگری لێ ناکات