کامیل احمدی
هشتم مارس، روز جهانی زن نمادی از کارها و قدرت خلاقانه زنان است. این یک روز تاریخی است و بیانی قوی از تلاشهای زنان است. البته پیشرفتهای فعلی نشان میدهد که دستاوردها با فرآیند تاریخی همسانی ندارند. به طور کلی موقعیتی که زنان خود را در آن میبینند خیلی خوشبینانه نیست. در کردستان و به ویژه در خاورمیانه این موقعیت خیلی بدتر است.
در این منطقه مردان بدون در نظر گرفتن ابتکار عمل زنان چهره غالب هستند و این قالب بودن یک مساله سیستماتیک بوده و ناشی از ارزشهای هنجاری و تائید نهادی اعمال شده است. این مساله سبب شده است.
چالشهای زنان در این زمینه به شدت بیشتر شده و این نوع ارزشهای غیرقانونی مربوط به زنان سبب شده زنان این منطقه مورد انواع و اقسام حملات و خشونتها قرار بگیرند و در این زمینه کسی به آنها کمک نکند.
یکی از مثالها در این خصوص قتل است که در این منطقه در صورتی که قتل ناموسی صورت بگیرد موجه است. این هنجارها به نحوی نشان داده و اعمال شدهاند که بازتابی از اخلاقیات در کلیت این جوامع شده اند.
دلیل رایج شدن این نوع قتلها این است که این قتلها تنبیه جدی ندارند و هدف آنها از بین بردن قدرت زنان و توانایی آنها برای تغییر اساس جامعه است. میتوان گفت که این مساله درست است چراکه ارزشهای فعلی تنها از طریق خشونت اعمال میشوند و پدرسالارانه هستند.
قطعا میتوان گفت که درگیریهایی که در زمینه حقوق زنان وجود دارد خود را بر اساس تفاوتهای فرهنگی به صور گوناگون نشان میدهد؛ اما تشابههای این رویدادها که در یک جامعه کردی مسلمان روی میدهد باید مشخص شود. ما میتوانیم نیازی که به درک بهتر از این مسائل وجود دارد را درک کنیم، نیازی که در لایههای زیرین این مشکلات ایجاد شده است و نباید ساده از کنار آنها بگذریم و آنها را بر اساس لفاظیهای محبوب مورد برچسب زدن قرار دهیم. این تشابهها در کنار تفاوتهای فرهنگی و همچنین کار کردن زنان و مردان در کنار هم برای ایجاد فضای گفتگوی آزاد در مورد برابری زن و مرد در جوامع کرد موردنیاز است.
مساله زنان کرد و روشهایی که میتوان آنها را از بزرگسالان وابسته تغییر داد عموما تابع روابط با اعضای خانواده، شرایط بازار و نهادهای کشوری. از همه مهمتر زمانی است که جوانان تبدیل به بزرگسالان میشوند و با این فشار ضدونقیض که از این تفاوتها ناشی میشود روبهرو میشوند.
قتلهای ناموسی تنها محدود به جامعه کردها نیست، بلکه برخی اوقات در جوامعی رخ میدهد که تحت تاثیر مذهب قرار دارند. البته در سالهای اخیر تعداد قتلهای ناموسی در برخی از بخشهای کردستان به شدت
افزایش یافته است. دلیل این مساله اندکی به ایجاد سازمانهای امور زنان در منطقه و توسعه سازمانهای جامعه مدنی است که رسیدگی به این موضوع را بهعنوان هدف خود مشخص کردهاند. مردم کمکم درک کردهاند که مسائل زنان نهتنها به خود زنان مربوط است، بلکه با کل جامعه نیز ارتباط دارد و شروع به توسعه پاسخی گسترده از طرف جامعه به این مساله کردهاند.
مساله خودکشی و فاحشگی درنتیجه جنگ و عدم استقلال مالی زنان به شدت افزایش داشته است و از جمله اثرات آن مهاجرت اجباری به شهرهای کردنشین عراق و ترکیه است. در سال گذشته با افزایش بیشازحد میزان خودکشی و قتل زنان در کردستان روبهرو بودیم و این مساله تنها نشاندهنده این مشکل تعجببرانگیز است. مهمترین این اخبار عبارتند از موردی که اخیرا در شهر کردنشین بتمن ترکیه روی داد و زندگی زن جوانی به دلیل عدم حفظ آبروی خانواده توسط اعضای خانواده وی از وی گرفته شد و مورد جهانی شده سنگسار دعا خلیل در کردستان عراق به همراه موضوع قتل بناز محمود در شهر لندن هم از سایر این موارد هستند.
البته کردستان ایران در زمینه زنان به شکلی نرمتر و کم خشونتتر برخورد میکند و رفتاری منصفانهتر در مقایسه با سایر بخشهای کردستان نسبت به زنان و خانواده در این منطقه وجود دارد اما ستمگری در برابر زنان بر اساس قوانین اساسی کشور جمهوری اسلامی ایران پشتیبانی میشود، مانند دستور سنگسار، اعدام در ملاعام، توهین و تحقیر در ملاعام، مشکلاتی که زنان در راستای طلاق گرفتن از همسران خود و حق حضانت فرزندان بر اساس قوانین عمومی جمهوری اسلامی دارند و توسط دادگاههای اسلامی ایران به زنان تحمیل میشود.
جامعه کرد باید زنانی تربیت کند که بتوانند با وجود مشکلات فوق زندگی کنند. این جامعه باید سعی کند روشهایی برای واکنش نسبت به این مسائل پیدا کند و روشی بیابد تا بر آن اساس بتواند بر مشکلات بزرگتر فائق شود. همچنین جامعه کرد باید تلاش کند تا روشهایی بیابد که راهحلی برای مشکل عدمتساوی زن و مرد و عدم باز بودن شرایط برای زنان و موقعیت اجتماعی آنها بیابد و انتظارات را مشخص کند، باید بداند کدهای اجتماعی که سبب میشوند زنان در این موقعیت قرار بگیرند چه مواردی هستند و باید به دیدگاه درستی از دلیل وجود این سنتها بر اساس روشهای ضد زن پیدا کنند.
سازمانها و سازمانهای مردمنهاد NGO های زیادی هستند که در این زمینه ایجاد شدهاند. یکی از این سازمانهای مردمنهاد WADI نام دارد که شدیدا به دنبال تصویب قانونی برای جلوگیری از ختنه زنان بوده است و این قانون در حال حاضر به پارلمان منطقهای کرد رفته و منتظر تصویب است. نکته مهم این است که اعلام شود کارهای انجام شده توسط این سازمانها و ان جی اوها سبب شده ما نقطهای برای شروع کار خود درراستای حل این مشکلات داشته باشیم. برخی از سازمانها و ان جی او ها تا به حال به شکلی مداوم فعال بودهاند و جامعه کردستان کاملا به دلیل پیشرفتهایی که حاصل کار این افراد است به آنها مدیون است؛ اما باید گفت که برخی از این سازمانها نتوانستهاند به هیچ عنوان راهحلی ارائه کنند و در رکود به سر میبرند.
کردها باید خیلی بیشتر از این سازمانها حمایت کنند و درعینحال نگاه یکپارچهای نسبت به مشکلات زنان به صورت کلی داشته باشند، ما نباید این مسائل مهم را از سایر مسائل سیاسی و اجتماعی جدا کنیم. وقتی بتوانیم به این صورت به این مسائل نگاه کنیم، میتوانیم راهحلهایی پیدا کنیم و در همه جهات زندگی خودمان را بالا بکشیم.
یک سال دیگر هم گذشت و ما در سرخط خبرها باز هم شاهد قتلها، اعتراضات، حرکات عمومی و خشم جامعه بینالمللی و درخواست آنها برای پایان دادن به کشتار زنان و درخواست برای پشتیبانی بیشتر دولت از زنان بودیم.
اجازه دهید در روزی مانند 2 مارس از زنانی مانند دعا و بناز و هزاران زن دیگر در سراسر جهان یاد کنیم که امروز با ما نیستند. از همه مهمتر اجازه دهید اطمینان حاصل کنیم که مسائل زنان در تمام مدت سال مورد توجه قرار میگیرد و فقط آن را محدود به یک روز پر از شعارهای تکراری و سخنرانی نکنیم و بقیه روزهای سال را در این زمینه به سکوت بگذرانیم.
مرجع:
(1) وب سایت وادینت
(2) ویکی پدیا
آینه آینه
زیباست، نه به اندازه ونوس اما
مجسمهسازان یونانی منقرضشدهاند و
الههها
این روزها با نور، آرایش، زاویه و تصویربرداری درست میشوند
همهچیز… دستاورد بزرگی در کار نیست
با نگاهی الهی
وقتی ریمل شما اجازه نمیدهد متوجه باران شوید
و باد پودر شما را با خود میبرد
نوشته جادویگا بیلویکز
English
Kurdish (کوردی)
