در موشن گرافی بالا می‌توانید اطلاعات مفیدی را درباره ازدواج سفید بدست آورید. برای دریافت اطلاعات تکمیلی می‌توانید متن‌ها را مطالعه کنید.

روابط زن و مرد و مناسبات آنان در ایران برپایۀ هنجارهای دینی و عرفی تعریف شده است و رابطۀ زوجیت، جز در قالب ازدواج دائم و موقت، نامشروع و جرم تلقی می‌شود؛ در این صفحه و بر گرفته از پژوهش خانه ای با در باز {پژوهشی جامع بر باب ازدواج سفید در ایران} در باره ازدواج سفید در ایران میخوانید.

ازدواج سفید یا همباشی یکی از اشکال همزیستی زوجین بدون قرارداد شرعی یا قانونی است که برای سازگاری با مشکلات و پاسخ به نیازهای دنیای مدرن پدیدار شده است و گونه‌ای از تشکیل و سامان زندگی زناشویی است که ثبت رسمی نمی‌شود. در این نوع همزیستی، اطلاعات مربوط به پیمان طرفین در هیچ دفتر ثبت اسناد حقوقی و قانونی درج نمی‌شود. موضوع ازدواج سفید در دنیا موضوع تازه‌ای نیست، اما در سال‌های اخیر در کلان‌شهرهای ایران رو به افزایش است.

ازدواج سفید که اصطلاحی جامعه‌شناختی است از منظر عرف، مذهب، و قوانین حاکم بر ایران، رفتاری مجرمانه و نامشروع قلمداد  می‌گردد. اما باوجود این و به‌دلیل رشد آگاهی‌های فردی و مشکلات اقتصادی، درحال گسترش است و ماهیت پنهانی و حساسیت‌های ایدئولوژیکی و سیاسی حاکمیت مانع از ارائۀ آماری متقن در این زمینه شده است.

نبود آمار و اطلاعات مرتبط با ازدواج سفید در ایران

براساس آمار غیررسمی، ازدواج سفید در شهرهای بزرگ ایران درحال گسترش است، ولی ماهیت پنهانی این نوع زندگی مشترک دسترسی به آمار در این حوزه را دشوار کرده است. بسیاری از مسئولان و رسانه‌های حکومتی سعی دارند گسترش این سبک از زندگی در بین مردم و جوانان را کتمان کنند، زیرا روابط زن و مرد و مناسبات میان آنان در ایران برپایۀ هنجارهای دینی و عرفی تعریف شده و شکل گرفته است و رابطۀ زوجیت، جز در قالب ازدواج دائم و موقت، نامشروع و جرم تلقی می‌شود. اما باوجود توصیه‌های اسلامی در این زمینه و صرف هزینه‌های تبلیغاتی کلان در تشویق جوانان به تشکیل خانواده ، عملاً طرح‌های شفاهی و دستورالعمل‌های درمانی مبتنی بر تقدس تشکیل خانواده و ازدیاد جمعیت، ناکارآمدی و ساختارهای ناهمگون با نیازهای عینی انسانی به رشد روزافزون این پدیده دامن می‌زند.

تغییرات در جامعه ایران

با این حال، در سال‌های اخیر، تغییرات ایجادشده در جامعۀ ایران به‌دلیل شرایط سخت اقتصادی، مانند رکود و بیکاری از یک‌سو، ظهور مدرنیته و تغییرات ارزشی ـ هنجاری ازسوی دیگر، سبب شده است جوانانِ این مرزوبوم زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی یا همان ازدواج سفید را راهکاری منطقی برای برآوردن نیازهای شخصی و اجتماعی خود بدانند که مسئولیت‌های حقوقی و اجتماعی و بار سنگین مخارج اقتصادی ازدواج رسمی را درپی ندارد.

پدیدۀ ازدواج سفید در ایران بیشتر دربینِ جوانان تحصیل‌کرده و دانشگاهی به‌چشم می‌خورد، کسانی که به دلایل کاری و تحصیلی به کلان‌شهرها مهاجرت کرده‌اند.

مسئولان به‌سبب حساسیت‌های دینی و فرهنگی تا امروز این پدیدۀ اجتماعی را به‌طور دقیق و مشخص مطالعه و بررسی نکرده‌اند.

اطلاعات و داده‌های پژوهش حاضر با استفاده از تکنیک مصاحبۀ عمیق (نظریۀ داده‌بنیاد یا گراندد تئوری / GT)جمع‌آوری‌شده است.

تغییر سبک و دیدگاه جوانان به زندگی و ازدواج، حق آزادی انتخاب و حق بر بدن، مشکلات و محدودیت‌های ازدواج دائم برای زنان، تنگناهای اقتصادی، نبودِ اشتغالِ مناسب و دین‌گریزی از اعم دلایل رشد، بروز و ظهور، و تداوم ازدواج سفید یا همباشی در این تحقیق بیان شده است.

نمودار ازدواج سفید

یافته های پژوهش خانه‌ای با در باز

پژوهش خانه‌ای با در باز درخصوص ازدواج سفید در ایران برای نخستین بار به‌صورت جامع پس‌از بررسی مبانی اجتماعی و حقوقی ازدواج سفید، عوامل مؤثر بر آن را تحلیل و پیامدهای ظهور آن را بررسی کرده است و درنهایت راهکارهایی ارائه شده است تا گامی مؤثر درجهت کاهش پیامدهای منفی این پدیدۀ اجتماعی باشد و همچنین آگاهی‌های عمومی در این ‌باره افزایش یابد.

یافته های تحقیق نشان داد که شرایط محیطی (شرایط اقتصادی، چارچوب رسمی و قانونی، ساختارهای اجتماعی)؛ عوامل مداخله گر(شرایط خانوادگی، کم رنگ شدن نظارت، زیست در مهاجرت) و عوامل زمینه ای( تجربه رابطه و جهان بینی فردی) از عوامل اصلی در گرایش به ازدواج سفید بوده است.

پدیده محوری در این پژوهش تغییرات ارزشی و هنجاری در سبک زندگی نسل جوان بود. کنش راهبردی در این پژوهش تعدد و ناپایداری در روابط شناسایی شد و پیامدهای این نوع روابط شامل رنگ باختن کلیشه های جنسیتی و آزادی انتخاب، بی میلی به ازدواج زسمی؛

طرد اجتماعی و فقدان حمایت و ترس از پیگرد بود. کشور ایران نیز از تغییرات اجتماعی‌فرهنگی اتفاق افتاده در جهان مصون نمانده است،

به گونه‌ای که خانواده‌های ایرانی نیز با قرار گرفتن در فرایند نوسازی در عرصه‌های گوناگون و از جمله مناسبات بین دو جنس، در فرایند کشمکش فرهنگی الگوهای سنتی و مدرن، وارد مرحله انتقالی شده‌اند

و ضمن حفظ برخی از عناصر سنتی خود، برخی ویژگی‌های جامعۀ جدید را نیز دریافت کرده‌اند تغییرات ارزشی در ایران در سال‌های اخیر بر مناسبات اجتماعی تأثیرگذار بوده و تبعات متعددی برای جامعه به همراه داشته است.

در سالهای اخیر، زندگی مشترک پنهانی بدون ازدواج دور از چشم قانون در ایران در شهرهای بزرگ رایج شده است.

ازدواج سفید در ایران به زندگی مشترک یک زوج بدون هیچ‌گونه قرارداد شرعی یا قانونی گفته می‌شود. طبق آمار غیررسمی ازدواج سفید در شهرهای بزرگ ایران در حال گسترش است، ولی ماهیت پنهانی این نوع زندگی مشترک دسترسی به آمار در این باره را مشکل می‌کند.

نمودار اعتقادی

پژوهش خانه ای با در باز

دلایل بروز و شیوع ازدواج سفید در ایران

یافته های پژوهش حاکی از آن بود که اکثر زنان که وارد این نوع روابط شده اند تمایل داشتند ازدواج رسمی داشته باشند.

یعنی ازدواج سفید در ایران را عاملی برای تهسیل ازدواج رسمی و درگاهی برای آشنایی قبل از ازدواج رسمی می دانستند و در زمان حاضر به دلیل عدم فراهم بودن شرایط اقتصادی – اجتماعی و حقوقی تن به ازدواج سفید داده بودند.

این در حالی بود که مردان تمایل کمتری به ازدواج رسمی داشتند و یا اینکه با شخصی که همخانه بودند قصد ازدواج نداشتند.

روابط جنسی و از بین رفتن باکرگی با توجه به اهمیت این موضوع در عرف و عقاید دینی منجر می شود که زنان نتوانند با هر طیفی ازدواج کنند و دایره ی انتخاب هایشان تنگ تر و محدودتر شوندو بار فرهنگی و مذهبی باکرگی سبب می شود روابط همخانگی ادامه یابد و درصد ازدواج رسمی برای افراد بویژه زنان کاهش یابد.

معمولاً در روابط همخانگی اجاره یا رهن منزل یکی از مسایلی است که از سوی طرفین توافق می شود که هزینه های آن را بصورت مشترک بپردازند.

با توجه به رکود بازار مسکن و مشکلات اقتصادی در این حوزه، بنگاه های معاملاتی با وجود آگاهی از عدم رابطه رسمی زوجین، سکوت را اختیار کرده و با وجود آگاهی از غیرقانونی و غیر شرعی بودن روابط همخانگی، سعی به اجاره یا رهن دادن مسکن ها به زوجین می کنند.

از سوی دیگر وجود آپارتمان نشینی به دلیل محدود بودن روابط همسایگی و عدم شناخت افراد در واحدهای یک ساختمان مسکونی بر خلاف محله گرایی گذشته نوعی گمنامی به وجود می آورد که روابط رسمی یا غیر رسمی زوجین برای ساکنان ساختمان چندان مهم نیست و قابل شناخت نیز نمی باشد.

این کتاب همچون دیگر کارهای گروهی و پژوهشی کامیل احمدی، که به‌صورت زنجیروار به یکدیگر متصل‌اند، در ادامه و به‌نوعى مرتبط با پژوهشِ پیشینِ این پژوهشگر با موضوع ازدواج موقت و صیغۀ محرمیت شکل گرفته است.

جلد کتاب خانه ای با در باز

این پژوهش با عنوان خانه‌اى با درِ باز” پژوهش جامعی درباب ازدواج سفید در ایران” منتشر شده است که برای اولین بار در ایران به زوایای آشکار و پنهان این پدیده در سطح کلان کشوری با تأکید بر کلان‌شهرهای تهران، مشهد و اصفهان و با جامعۀ آماری بالا و به‌روز می‌پردازد. نسخۀ کامل و خلاصه‌شدۀ این تحقیق در این صفحه و نیز در صفحۀ مقالات وبگاه شخصی نویسنده قابل‌دسترسی است.

مصاحبه‌ تصویری در مورد ازدواج سفید / همباشی:

ادامه مطلب

درباره ازدواج سفید بیشتر بخوانید

سوالات متداول

  • ازدواج سفید چیست؟  ازدواج سفید اصطلاحی جامعه‌شناختی است که در ایران به زندگی مشترک یا هم‌خانگی زوجین بدون قرارداد شرعی یا حقوقی اطلاق می‌شود و از منظر عرف، مذهب، و قوانین حاکم بر ایران، رفتاری مجرمانه و نامشروع قلمداد  می‌گردد. اما باوجود این و به‌دلیل رشد آگاهی‌های فردی و مشکلات اقتصادی، درحال گسترش است و ماهیت پنهانی و حساسیت‌های ایدئولوژیکی و سیاسی حاکمیت مانع از ارائۀ آماری متقن در این زمینه شده است.

  •  ازدواج سفید در ایران چگونه است؟ در سال‌های اخیر تغییرات ایجادشده در جامعۀ ایران به‌دلیل شرایط سخت اقتصادی، به‌ویژه رکود و بیکاری، شناخت بیشتر برای ازدواج، تسهیل در ایجاد رابطۀ جنسی، دین‌گریزی از یک‌سو و ظهور مدرنیته و تغییرات ارزشی ـ هنجاری ازسوی دیگر سبب شده است جوانان زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی یا همان ازدواج سفید را راهکاری منطقی برای برآوردن نیازهای فردی و اجتماعی خود بدانند که مسئولیت‌های حقوقی و اجتماعی و بار سنگین مخارج اقتصادی ازدواج رسمی را درپی ندارد. این سبک زندگی برخی پیامدهای حقوقی را بر زنان تحمیل می‌کند که با توجه به عدم پشتیبانی نهادهای حقوقی، زنان را درمعرض مخاطرات زیادی قرار می‌دهد.
  • زمینه‌های گسترش ازدواج سفید در ایران چیست؟ بنابر یافته‌های میدانی پژوهش خانه‌ای با در باز (پژوهشی جامع درباب ازدواج سفید یا همباشی در ایران)، تغییرات ایجادشده در جامعۀ ایران به‌دلیل برنامه‌های فقیرسازی اقتصادی همچون رکود و بیکاری از یک‌سو و ظهور مدرنیته و تغییرات ارزشی ـ هنجاری ازسوی دیگر سبب شده است جوانان زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی یا همان ازدواج سفید را راهکاری منطقی برای برآوردن نیازهای شخصی و اجتماعی خود بدانند که مسئولیت‌های حقوقی و اجتماعی و بار سنگین مخارج اقتصادی ازدواج رسمی را درپی ندارد. ازجمله دلایل رشد این پدیده می‌توان به این موارد اشاره کرد: مشکلات اقتصادی، نبود کار درآمدزا، فقدان مسکن یا هزینۀ بالای اجارۀ مسکن،‌ معتقد نبودن به مقولۀ ازدواج و نهاد خانواده، دین‌گریزی، مسئولیت‌پذیر و متعهد نبودن جوانان، دشواری شرایط و قواعد ازدواج رسمی، بالا رفتن سن ازدواج، افزایش آمار طلاق، تسهیل رابطۀ جنسی، محک زدن رابطه برای ازدواج، رشد سطح آگاهی و تحصیلات، رشد فردگرایی و آگاهی های حقوقی، و … .
  • مزایای ازدواج سفید در ایران چیست؟ در تأیید ازدواج سفید می‌توان از این مزایا نام برد: تأمین نیازهای اقتصادی، فرار از بار مشکلات مسکن، پاسخ به نیازهای جنسی و عاطفی و زیستی، شناخت بیشتر زوجین از یکدیگر، توانایی گسست بی‌دردسر رابطه درصورت انتخاب اشتباه، کمک و تسهیل انتخاب درست برای ازدواج دائم، تجربۀ نوعی زندگی مشترک قبل‌از ازدواج دائم، و … .
  • معایب ازدواج سفید در ایران چیست؟ برخی از معایب این پدیده عبارت‌اند از: عدم امنیت روانی برای زوجین، مخفی بودن رابطه از خانواده و اجتماع، هراس از افشای رابطه، احتمال بروز خشونت و عدم دسترسی به حمایت قانونی به‌علت ترس از عواقب مجرم انگاشته شدن و اتهام به ارتکاب زنا، نبود حمایت قانونی، آسیب به آیندۀ دخترانی که از این ازدواج خارج می‌شوند ازقبیل ازدست دادن باکرگی و عواقب آن، حاملگی ناخواسته، کاهش حس مسئولیت‌پذیری، نبود حق نفقه برای زن، نبردن سهم و ارث طرفین از همدیگر درصورت فوت یکی از طرفین، مشکل حضانت و شناسنامۀ فرزندان احتمالی حاصل از این رابطه، و … .
  • مجازات ازدواج سفید از منظر قانون ایران؟ با توجه به این‌که در چنین ازدواجی اصول شرعی و قانونی رعایت نمی‌شود، ازلحاظ قوانین جمهوری اسلامی ایران (براساس مادّۀ ۲۲۱ قانون مجازات اسلامی) ازدواج سفید رسمیت ندارد و به‌عنوان رابطه‌ای نامشروع و در حکم زنا قابل‌مجازات است. همچنین درصورت تأهل یکی از طرفین یا هر دوِ آن‌ها و ورود به چنین رابطه‌ای مجازات سنگینِ سنگسار با عنوان زنای محصنه در انتظار طرفین خواهد بود.

 

3 نظر در مورد “ازدواج سفید

  1. با این وضع قیمت ها جوونا باید ازدواج سفید انجام بدن کی واقعا میتونه ۲۰۰ ۳۰۰ میلیون پول عروسی بده همین که خانواده ها بدونن حله دیگه

  2. بهترین راهکار زندگی با این اوضاع ایرانه همین ازدواج سفیده صد در صد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.