توێژینەوە لە ئەزموونی پیاوان و کوڕان لە توندوتیژی و فشارە کۆمەڵایەتییەکان، لە چوارچێوەی گفتوگۆ سەبارەت بە ڕەگەز و دادپەروەریی ڕەگەزی.
توندوتیژی دژ بە پیاوان
کتێبی «بە کاتی گریانی پیاوان» هەوڵێکە بۆ دووبارە بیرکردنەوە لە یەکێک لە ڕەهەندە کەمتر لێکۆڵراوەکانی کێشە کۆمەڵایەتییەکان؛ واتە ئەزموون، ئازار، لاوازی و گرفتەکانی پیاوان و کوڕان لە پەیوەندی بە توندوتیژی، نایەکسانی و زیانە کۆمەڵایەتییەکاندا. کتێبەکە بە ڕوانگەیەکی شیکاری و ڕێکخراو، کلیشە و باوەڕە باوەکان سەبارەت بە پیاوێتی و ڕۆڵە ڕەگەزییەکان دەخاتە ژێر پرسیار و هەوڵ دەدات تێگەیشتنێکی فرەڕەهەندتر لە پێگە و ئەزموونی پیاوان لە کۆمەڵگادا پێشکەش بکات.
لە زۆرێک لە گێڕانەوە باوەکاندا، پیاوان بە شێوەیەکی سەرەکی وەک خاوەنی دەسەڵات یان ئەنجامدەری توندوتیژی پیشان دەدرێن. بەڵام ڕاستیی کۆمەڵایەتی زۆر ئاڵۆزترە لەوەی بتوانرێت بە وێنەیەکی یەکڕەهەندی باس بکرێت. پیاوان و کوڕانیش دەتوانن لە ژێر کاریگەری پێکهاتە کۆمەڵایەتی، کولتووری و ئابوورییەکان، هەروەها چاوەڕوانییەکانی پەیوەست بە «پیاوبوون»، تووشی جۆرە جیاوازەکانی فشار، توندوتیژی، بێبەشبوون و ئازار ببن؛ ئەزموونگەلێک کە هەندێک جار کەمتر دەبینرێن، دەبیسترێن یان بە فەرمی دان بە بوونیاندا دەنرێت.
باسکردنی ئەم کێشانە بە مانای نکۆڵیکردن، کەمکردنەوە یان بچووک نیشاندانی دیاردەی جدی و ئاڵۆزی توندوتیژی دژ بە ژنان نییە؛ هەروەها ئامانجی کتێبەکە دانانی کێشەکانی ژنان و پیاوان بەرامبەر یەکتر نییە. بە پێچەوانەوە، بنەمای ئەم توێژینەوەیە ئەوەیە کە بۆ گەیشتن بە تێگەیشتنێکی گشتگیرتر لە توندوتیژی و نایەکسانی، پێویستە بۆ ئەزموون و ئازارەکانی هەموو گرووپە کۆمەڵایەتییەکان دەرفەتی بینران، بیستران و لێکۆڵینەوە بڕەخسێندرێت.
لەو ڕوانگەیەوە، کتێبەکە بانگهێشتێکە بۆ دوورکەوتنەوە لە دابەشکردنی سادەی ژنان و پیاوان و لە بەرامبەر یەکتر دانانی ئازارەکانیان؛ هەروەها هەنگاوێکە بەرەو تێگەیشتنێکی فراوانتر و گشتگیرتر لە بابەتی ڕەگەز. ناسین و تێگەیشتن لە ئازار و لاوازییەکانی پیاوان و کوڕان، لە تەنیشت ناسینی جیاکاری و توندوتیژییەکانی دژ بە ژنان، دەتوانێت بەشێکی دیکەی ئەو وێنە ئاڵۆزەی توندوتیژی و نایەکسانیی کۆمەڵایەتی ڕوون بکاتەوە.
لە کۆتاییدا، ئامانجی ئەم کتێبە بەشدارییە لە دروستکردنی گفتوگۆیەکی زانستی و کۆمەڵایەتی و هەنگاونان بەرەو «دادپەروەریی ڕەگەزی»ی ڕاستەقینە و گشتگیر؛ دادپەروەرییەک کە تێیدا ئاسایش، کەرامەت و ژیانێکی دوور لە توندوتیژی، تایبەت بە هیچ ڕەگەز یان گرووپێک نەبێت، بەڵکو مافێکی بنەڕەتی بۆ هەموو مرۆڤێک بێت.
سنووری خوێندنەوە
ئەم لاپەڕەیە ناساندنی بابەت و کتێبەکەیە، نەک ڕووپێوێکی نیشتمانیی ڕێژەی توندوتیژی. گێڕانەوەکان و شیکارییەکان دەبێ لە چوارچێوەی سەرچاوە و شێوازی توێژینەوەکەدا بخوێندرێنەوە. ساڵی بڵاوکردنەوەی کتێبیش لە ساڵی کۆکردنەوەی داتاکان جیاوازە.
ناساندنێکی کورت
کامیل ئەحمەدی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایک بووە. خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە بواری مرۆڤناسیی کۆمەڵایەتی و ئێتنۆگرافیای وێنەیی لە زانکۆی کێنت لە وڵاتی ئینگلتەرا، و هەروەها خولە پسپۆڕییەکانی سیاسەت لە ڕۆژهەڵاتی ناڤین و شێوازی توێژینەوەی لە زانکۆکانی تری بەریتانیا وەرگرتووە و بە توێژەری بواری نەریتە زیانبەخشەکان ناسراوە. ئەحمەدی سەرپەرشتیار و سەرنووسەری کتێب و کۆمەڵە وتارە توێژینەوەییەکان بە هەر سێ زمانی فارسی و کوردی و ئینگلیزییە. ناوبراو لە ساڵی ٢٠١٧ خەڵاتی “نامووس / شانازیی ڕاستەقینە”ـی لە ڕێکخراوی IKWRO لە زانکۆی یاسای لەندەن بە دەست هێناوە. لە ساڵی ٢٠١٨دا، کامیل ئەحمەدی پلەی یەکەمی بەشی ئەدەبی لە خەڵاتەکانی Global Woman P.E.A.C.E. Foundation بەدەست هێنا. بەشێک لە بەرهەمەکانی بریتین لە: سازگاری و خۆڕاگری لە مەهاباد، ڕوانینێکی دیکە بۆ ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا (باکوری کوردستان)، بە ناوی نەریت، ماڵێک لەسەر ئاو، زایەڵەی بێدەنگی، تاڵانی منداڵی و….
