در موشن گرافی بالا می‌توانید اطلاعات مفیدی درباره صیغه موقت کسب کنید. پیشنهاد می‌کنیم برای مطالعه تکمیلی متن را بخوانید.

ازدواج موقت یا صیغه پیمانی مدت‌دار با مهریه‌ای معیّن است که بین یک زن و مرد منعقد می‌شود و در مذهب شیعه رواج دارد. در این نوع ازدواج  با پایان یافتن مدت تعیین‌شده رابطۀ زوجیت خود به خود منقضی می‌شود و به همین سبب به ازدواج انقطاعی نیز معروف است. 

 

بررسی صیغه موقت

گروه‌های مذهبیِ تندروِ جامعۀ ایران ازدواج موقت را عاملی برای جلوگیری از فحشا و انحطاط اخلاقی افراد تلقی می‌کنند، درحالی‌که  مخالفان ازدواج موقت آن را مفری برای هوسرانی مردان و نقض حقوق زنان و کودکان می‌دانند.

به باور فعالان حقوقی، این نوع ازدواج یکی از زمینه‌های ازدواج کودک و بروز خشونت علیه زنان است. در این نوع رابطه عموماً مرد با پرداخت مبلغی معیّن و به‌صورت پیش‌پرداخت از زن رابطۀ جنسی دریافت می‌کند.

صیغه جدا از فشارهای روانی و انگ اجتماعی، برای زن عواقب و مسائلی درخصوص حضانت کودکان حاصل از رابطه و نیز ارث درپی دارد.

 

صیغه موقت از دید زن

جمعیت قابل‌توجهی از زنان ایران صیغه را پسندیده نمی‌دانند و در نزد آنان این امر همواره با قبح همراه بوده و پذیرفته نیز نبوده است، ولی قانون‌گذاران برای صیغه مشروعیتِ شبه‌قانونی قائل شده‌اند و بخش مذهبی جامعۀ ایران نکاح موقت در قالب صیغۀ محرمیت را پذیرفته است و به آن پایبند است.

 

آسیب صیغه به زوجیت

یکی از مصداق‌های متعارف زوجیت، رابطۀ همسری میان زن و مرد است. برخی محققان، ارزش‌های زوجیت در میان زن و مرد را شامل کشش جنسی، احترام، لذت، پذیرش، اعتماد و همدلی می‌دانند.

از مهم‌ترین ارزش‌های میان دو زوج، کشش جنسی یا غریزۀ جنسی است. تزویج، نوعی پیوند و قرارداد است که رابطة زوجیت را بر مبنای رفتار و کشش جنسی در قالب قانونی و اجتماعی مشخصی، میان یک زن و یک مرد برقرار می‌کند.

بنابراین از آنجا که در جوامع مختلف، آزادی و محدودیتِ انجامِ رفتارهای جنسی تحت تأثیر عوامل فرهنگی، دینی و اجتماعی همان جامعه است، نظام‌بخشی به روابط جنسی و تعیین محدوده‌ها و قلمروهای این عرصه همواره محل بحث و بررسی بوده است.

نمودار آمار ازدواج موقت

 

قانون رسمی کشور درباره صیغه موقت در ایران

در فقه و قانون رسمی کشور، ازدواج موقت و صیغه محرمیت در ایران، باوجود ماهیت متفاوت آن‌ها، یکسان درنظر گرفته شده و تا امروز به این موضوع به‌عنوان امری مجزا و مستقل توجه نشده است.

این درحالی است که ابهام قانونی و مذهبی دربارۀ ازدواج موقت /صیغه محرمیت در ایران ، بدون درنظر گرفتن شرایط اجتماعی ایران، به پیامدهای ناخوشایندی مانند کودک همسری، ترک تحصیل کودکان و نوجوانان، نقض حقوق زنان، و آسیب‌های جسمی و روانی به‌ویژه برای دختران و زنان انجامیده است.

نمودار فراوانی صیغه موقت

کتاب خانه‌ای بر روی آب، علاوه‌بر بررسی پیامدهای صیغۀ محرمیت بر ازدواج کودکان، به بروز و شیوع شیوه‌های نوین صیغۀ بزرگ‌سالان، ضعف‌های قانونی و اثرات آن بر افراد، به‌ویژه زنان، در موارد مهریه، نفقه، حضانت، و بارداری‌های ناخواسته می‌پردازد.

جلد کتاب خانه ای روی آب

 

مصاحبه درباره صیغه موقت

ادامه مطلب

سوالات متداول

  • دلایل صیغۀ موقت چیست؟  از منظر دینی و در نزد برخی از مردم دین‌مدار، عقد ازدواج موقت راهکاری حمایتی از زنان بیوه و بی‌سرپرست و تنگدست است که گویا می‌تواند مانع ترویج فحشا هم باشد. اما جدای از رویکرد دینی، برخی معتقدند عشرت‌طلبی و تنوع‌طلبی برخی از مردان در این فرایند بیشتر محقق شده و سبب تضعیف موقعیت زنان در جامعه و نقض حقوقشان گردیده است.

 
  • صیغۀ چه احکامی دارد؟  بسیاری از الزامات عقد دائم در احکام ازدواج موقت غایب است. شرایط صیغۀ موقت بدین قرار است: خواندن خطبۀ صیغۀ موقت ازسوی فردی عاقل و بالغ (نیازی به گرفتن وکیل نیست و اگر زن و مرد به عربی مسلط نباشند می‌توانند صیغۀ ازدواج موقت را به فارسی نیز قرائت کنند)، تعیین میزان مهریه و مدت زمان نکاح موقت با رضایت زوجین، زن درهنگام جاری شدن عقد موقت نباید در نکاح دائم یا موقت مرد دیگری باشد و درصورتی که قبلاً ازدواج کرده است، باید زمان عُدّۀ وی تمام شده باشد (مدت عُدّۀ ازدواج دائم در حدود سه ماه و عُدّۀ صیغۀ موقت در حدود چهل و پنج روز است. زن یائسه برای صیغه شدن به نگاه داشتن عُدّه نیازی ندارد). بدون اجازۀ پدر یا ولی دختر عقد موقت جایز نیست. زن زناکار در ازدواج موقت نیز بر مرد حرام است.

 
  • قانون رسمی ایران در مورد صیغه موقت چیست؟ در فقه و قانون رسمی جمهوری اسلامی ایران اصول ازدواج موقت و صیغۀ محرمیت، حتی برای عقد موقت کودکان و محرم شدن به هم، باوجود ماهیت متفاوت آن‌ها، یکسان درنظر گرفته شده که ابهامات قانونی زیادی را دامن زده است، زیرا به پیامدهای ناخوشایندی مانند کودک‌همسری، ترک تحصیل کودکان و نوجوانان، نقض حقوق زنان، نقض حقوق کودکان، و بروز آسیب‌های جسمی و روانی، به‌ویژه برای دختران و زنان، انجامیده است.

 
  • راهکارهای کاهش مضرات ازدواج موقت  چیست؟ قانون‌گذاری برای افزایش سن ازدواج موقت و صیغۀ محرمیت، ثبت رسمی و قانونی صیغۀ محرمیت/ ازدواج موقت در دفاتر طلاق و ازدواج، اجباری و رایگان کردن تحصیلات، انجام دادن مشاوره‌های حقوقی و بهداشتی رایگان در صیغۀ محرمیت/ ازدواج موقت، مشروط کردن و ایجاد موانع قانونی برای صیغۀ محرمیت/ ازدواج موقت، قانون‌گذاری در زمینۀ نفقه و حق انحلال به نفع زنان در ازدواج موقت، بهبود شرایط اقتصادی و فراهم‌آوری فرصت اشتغال و کارآفرینی برای زنان، ایفای نقش روحانیان به‌عنوان نیروهای تأثیرگذار در بین مذهبی‌ها درجهت تغییر شکل ازدواج موقت در ایران، بسترسازی فرهنگی و اجتماعی ازطریق رسانه‌های جمعی و سازمان‌های مردم‌‌نهاد.

 
  • خطبه عقد برای صیغه موقت چگونه است؟  در روش اول شخص ثالثی به نام عاقد وجود دارد که از دو طرف، یعنی زوج و زوجه، وکالت می‌گیرد و پس از آن ابتدا به وکالت از خانم می‌گوید «زَوَّجتُ مُوکِّلَتی (نام خانم) مُوَکَّلی (نام آقا) فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ عَلَی المَهر المَعلُوم» و سپس به وکالت از آقا می‌گوید «قَبِلتُ التَّزویجَ لِمُوَکِّلی (نام آقا)». در روش دوم زن و مرد خطبۀ صیغۀ محرمیتشان را خود می‌خوانند. در این صورت زن می‌گوید «زَوَّجتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ عَلَی المَهرِ المَعلُوم»؛ یعنی من خودم را با مدت معلوم و مهر معیّن به همسری تو درآوردم، و مرد در پاسخ می‌گوید: «قَبِلتُ التَّزویجَ»؛ یعنی من این ازدواج را قبول کردم. صیغۀ عقد موقت می‌تواند فقط ازسوی یکی از طرفین (مرد یا زن) خوانده شود. مثلاً اگر مرد صیغه را می‌خواند، ابتدا به زن بگوید: آیا من وکیلم تو را با مدت و مهر معلوم‌شده به عقد خودم درآورم؟ زن در جواب می‌گوید: آری. آنگاه مرد ــ همان‌گونه که یاد شد ــ صیغه را جاری می‌کند. فسخ خارج از مدت تعیین‌شده در صیغۀ موقت می‌تواند به‌‌تنهایی از سوی زن انجام شود.

درباره صیغه موقت بیشتر بخوانید

2 نظر در مورد “صیغه موقت (ازدواج موقت)

  1. صیغه هوشمندانه ترین راهکار برای جلوگیری از فحشا در جامعه است که اسلام اونو آورده

    1. دیدگاهای مختلفی نسبت به طرز تفکر وجود دارد و عمده زنان در ایران از صیغه حمایت نمی کنند و انرا به نفع مردان می دانند. پاسخ از طرف ادمین سایت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.